Szałwia lekarska (Salvia officinalis L.)-półkrzew należący do rodziny
jasnotowatych, o charakterystycznym, kamforowym zapachu. Jej
właściwości lecznicze znane były już w starożytności, a roślinę
uważano za symbol zdrowia i długowieczności (nazwa szałwia
wywodzi się od łacińskiego słowa salvus czyli zdrowy). Wierzono, że
posiada właściwości magiczne. Gatunek ten pochodzi z basenu
Morz Śródziemnego, gdzie rośnie na słonecznych, wapiennych
zboczach. W Polsce szałwia jest znana i z powodzeniem uprawiana
od kilku wieków, również jako roślina ozdobna.
kwiatów (białe, fioletowe, różowe, czerwone) i liści (zielone, żółte,
szare, osrebrzone, pomarańczowe, złote
lub czerwone).
Upraatunek ten preferuje
stanowiska ciepłe,
nasłonecznione, osłonięte od
wiatru. Najlepiej udaje się na
glebach żyznych ale
jednocześnie przepuszczalnych,
z domieszką piasku lub
drobnego żwiru, o odczynie
obojętnym lub lekko
zasadowym.
W polskich warunkach
klimatycznych szałwia nie
jest w pełni mrozoodporna,
przez co wymaga okrywania
zimą. Wiosną szałwię należy
przyciąć na wysokość około
10 cm nad powierzchnią
gleby celem zagęszczenia
roślin.
Szałwia może być rozmnażana
przez nasiona, podział
starszych roślin (jesienią po
kwitnieniu), bądź sadzonki
zielne, półzdrewniałe lub
zdrewniałe.
 
 
Surowcem wykorzystywanym w celach leczniczych jest liść lub
ziele szałwi, zbierane przed okresem kwitnienia roślin. Szałwia
wykazuje przede wszystkim działanie przeciwzapalne. Zewnętrznie
jest stosowana w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej, dziąseł i
gardła, anginie, pleśniawkach oraz upławach i stanach zapalnych
dróg rodnych. Pomaga w chorobach skórnych, jak wypryski,
drobne otarcia naskórka, skaleczenia, oparzenia, wrzody czy
trudno gojące się rany. Stosowana wewnętrznie, w formie naparów
i nalewek, ułatwia trawienie, działa wiatropędnie, przeciwdziała
nadmiernej fermentacji jelitowej i biegunkom, przez co roślina ta
jest polecana przy nudnościach, wzdęciach, bólach brzucha,
biegunkach, w stanach zapalnych błon śluzowych przewodu
pokarmowego. Szałwia nieznacznie obniża poziomu glukozy we
krwi, dlatego może być stosowana pomocniczo przez osoby chore
na cukrzycę. Wskazaniem jest także nadmierna laktacja oraz
nadmierna potliwość o różnym podłożu. Ze względu na obecność
tujonu w olejku szałwiowym długotrwałe przyjmowanie dużych
ilości wyciągów z tej rośliny może skutkować wystąpieniem
niepożądanych objawów, jak: nudności, wymioty, otępienie.
Liście szałwii cechuje nieco gorzkawy smak oraz silny,
korzenny aromat, z tego powodu przyprawa ta powinna być
stosowana oszczędnie. Świeże i suszone liście wzbogacają
smak dań mięsnych, w szczególności drobiu i dziczyzny.
Nadają się do przyprawiania sosów, sałatek, pasztetów, jak
również ciast i deserów. Doskonale komponują się z
pomidorami, kapustą czy grochem.
 
ł
 
 
Lawenda lekarska (
 Lavandula officinalis
 Chaix ex Villars, syn.
lawenda wąskolistna)-półkrzew należący do rodziny jasnotowatych.
Przypuszczalnie pochodzi z Persji lub Wysp Kanaryjskich ale jeszcze
w strarożytności został przeniesiony w strefę basenu Morza
Śródziemnego. Obecnie lawendę uprawia się jako roślinę ozdobną
oraz leczniczą w wielu krajach, również w Polsce. Cała roślina
odznacza się silnie aromatycznym zapachem. Z tego powodu gatunek
ten jest szeroko stosowany w przemyśle kosmetycznym oraz
perfumeryjnym.
których dodaje się do przygotowywanych potraw.
 
Lawenda nadaje się zarówno
do uprawy pojemnikowej, jak
i gruntowej.
Gatunek ten wymaga
stanowiska słonecznego,
ciepłego, osłoniętego od wiatru.
Preferuje podłoże żyzne,
przepuszczalne, wapienne, łatwo
ogrzewające się.
W polskich warunkach nie jest
w pełni mrozoodporny
(wymaga okrywania). W
surowe, bezśnieżne zimy
lawenda może przemarzać,
wykazuje jednak duże
zdolności do regeneracji.
W celu utrzymania zwartego
pokroju i obfitego kwitnienia
konieczne jest systematycznego
przycinanie.
Rozmnażanie-przez wysiew
nasion, sadzonki (zielne bądź
zdrewniałe) lub podział
roślin.
 
 
Surowcem leczniczym są bogate w olejek eteryczny
kwiaty lawendy, których zbiór przypada na początkowy
okres kwitnienia, kiedy ich przeważająca część jest
jeszcze nierozwinięta. Napar podany doustnie usprawnia
procesy trawienia i przyswajania pokarmów. Z tego
powodu zalecany jest w łagodnych dolegliwościach
trawiennych, zmniejszeniu apetytu, złym przyswajaniu
pokarmów czy nadmiernej fermentacji. Z kolei
właściwości rozkurczowe lawendy są wykorzystywane
w łagodzeniu bólów brzucha, wzdęć, kolki jelitowej.
Kwiaty wykazują także słabe działanie napotne i
moczopędne. Olejek eteryczny destylowany z kwiatów
zmniejsza stany napiecia nerwowego, uczucie niepokoju
oraz trudności w zasypianiu. Stosowany zewnętrznie na
skórę działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i
przeciwświądowo, zmniejsza także nasilenie bólu w
chorobie reumatycznej.
Obok sporządzania aroamtycznej herbaty lawenda znajduje znacznie
szersze zastosowanie w sztuce kulinarnej. Liście, pączki oraz kwiaty
nadają sie do przyprawiania potraw mięsnych i warzywnych. Mogą
być dodawane do sosów, sałatek, win, jak również do octów winnych.
Mieszanka przyprawowa zioła prowansalskie w klasycznej odmianie
zawiera w swym składzie kwiaty lawendy. Ponadto kwiaty mogą być
stosowane do deserów, np. lodów, galaretek, bydyni, a olejek
lawendowy jest używany na skalę przemysłową do aromatyzowania
cukierków, wypieków, gum do żucia, napojów itp.
 
 
 
 
 
 
Wrzos zwyczajny, wrzos pospolity (Calluna vulgaris)
Święta roślina druidów. W Walii i Szkocji jest rośliną przynoszącą
szczęście
i chroniącą od przemocy. Nazwa Calluna pochodzi od
słowa „zamiatać”, gdyż dawniej robiono z niego miotły.
Wieloletnia, zimozielona krzewinka z rodziny wrzosowatych
(Ericaceae). Wybitnie kwasolubny chamefit strefy umiarkowanej i
chłodnej rosnący do wysokości 2000 m. Roślina rodzima Europy,
części Azji i Afryki Południowej, w Polsce pospolita. Jego siedliskiem
są suche, widne lasy i bory sosnowe i ich skraje, polany i torfowiska,
często piaszczyste, jałowe stanowiska. Roślina miododajna,
lecznicza i ozdobna.
Do tej pory uzyskano ok 300 odmian o dużej różnorodności pokroju
 
 
Stanowisko: słoneczne (znosi
półcień), osłonięte od wiatru i
suche. Unikać stanowisk
wilgotnych i cienistych.
Podlewanie – nie toleruje
przesuszania ani przelania, toteż
w suche i gorące lata podlewamy
regularnie. Poza dniami gorącymi
podlewać rzadko ale obficie
miękką wodą lub deszczówką.
·
Podłoże: gleba
umiarkowanie wilgotna, kwaśna
(pH 3,5 – 5,5), przepuszczalna,
próchniczna (próchnica kwaśna),
mało żyzna, żwirowa lub nieco
piaszczysta. Nie sadzić na glebie
ciężkiej, wapiennej, podmokłej.
Rozmnażanie: przez
półzdrewniałe sadzonki
wierzchołkowe długości 5-8 cm
pobierane z pędów 2-letnich w
lipcu, odkłady, nasiona. Przy
sadzeniu warto zastosować
mikoryzę. Najlepiej sadzić we
wrześniu co 20 – 30 cm, tak by
dolne gałązki dotykały ziemi.
Przed posadzeniem korzenie
namoczyć w wodzie przez 2
godziny i rozluźnić palcami. Po
posadzeniu obficie podlać i
rozsypać wokół kilkucentymetrową
warstwę kory.
·
Kwitnienie:
najwcześniejsze: VI, większość:
VII-X, najpóźniejsze: X i XI.
Pielęgnacja: uzupełnianie
kwaśnego podłoża, ściółkowanie
kora sosnową, obcinanie
przekwitłych kwiatostanów
 
 
Surowcem zielarskim jest niezdrewniałe ziele i kwiaty zbierane w
początkach kwitnienia, pod koniec sierpnia. Ma m. in. działanie
antyseptyczne, rozkurczowe, moczopędne, przeciwreumatyczne,
uspokajające, pobudza czynności wydzielnicze żołądka,
odtruwające, przeciwobrzękowe, napotne, przeciwkaszlowe,
przeciwbólowe, osłaniające, słabo żółciopędne, rozmiękczające,
przeciwprzesiąkowe, uszczelnia naczynia krwionośne. Stosowany
w postaci naparów i kąpieli.
Zastosowanie to m.in.: schorzenia dróg moczowych i nerek,
kamica, obrzęki, choroby przewodu pokarmowego, biegunki i stany
zapalne, bezsoczność żołądka i brak apetytu, nieżyt układu
oddechowego, choroby zakaźne, zatrucia, schorzenia skórne i
kobiece, bezsenność, lekkie wyczerpanie nerwowe,
gościec przewlekły postępujący, pomocniczo przy
chorobach reumatycznych, wątroby i dróg żółciowych.
Stosuje się również miód m.in. W leczeniu prostaty,
reumatyzmu, grypy, chorób oczu i serca oraz jako środek
wygład zający w peelingach i maseczkach.
W kuchni bardzo cennym dodatkiem zwłaszcza do sosów
słodko – kwaśnych, mięs w zalewie miodowej, czy jogurtu jest
miód wrzosowy. Ten jeden z najlepszych miodów kwiatowych
ma silny aromat i charakterystyczny słodko – gorzki smak.
Potrawom nadaje niepowtarzalny smak. W stanie płynnym ma
konsystencje galaretowatą, co utrudnia odwirowanie z plastrów
i barwę czerwonobrunatną. Napoje słodzone miodem takie jak
herbata, kawa czy kakao są zdrowe w przeciwieństwie do tych
słodzonych cukrem i bardzo dobrze rozgrzewają. Pijmy je więc
zimą by rzadziej chorować.
 
 
 
 
 
Lubczyk ogrodowy jest wysokim, wieloletnim ziołem z ciemno-zielonymi
liśćmi oraz zielonkawo-żółtymi kwiatami. Lubczyk ogrodowy potrafi
osiągać wysokość 0.5 m do 1.5 m. Zioło to jest szeroko uprawiane w
Europie, jak również w Stanach Zjednoczonych. Lubczyk ogrodowy należy
do rodziny selerowatych. W Europie lubczyk ogrodowy jest znany również
pod nazwa „Maggi”(jego liście mają bardzo charakterystyczny zapach
określany jako przyprawa maggi), dzieląc tę nazwę z bardzo popularnym,
pikantnym sosem, w którym jest on ważnym składnikiem. Wszystkie części
lubczyka ogrodowego są wysoce aromatyczne, przypominające zapachem
oraz smakiem seler. Liście lubczyka ogrodowego są często używane jako
przyprawa do potraw, szczególnie do zup. Lubczyk jest też zaliczany do
roślin afrydozjaków
 
*
Lubczyk ogrodowy preferuje
stanowiska słoneczne, ale będzie
także rósł w cieniu. Wymaga
solidnego podlewania w czasie suszy.
*
Lubczyk ogrodowy jest ziołem, które
potrafi rozsiewać się samodzielnie.
Jeśli więc nie potrzebujemy więcej
tych ziół, należy owocującą łodygę
odciąć zanim nasiona zaczną
dojrzewać i spadać na ziemię.
Lubczyk ogrodowy jest wieloletnim
ziołem żyjącym aż 8 lat. Co 3 lub 4
lata można go rozdzielać i
przesadzać w nowe miejsce.
Najlepszą na to porą jest wczesna
wiosna lub późna jesień, kiedy
roślina jest w stanie uśpienia.
*
Lubczyk ogrodowy jest podatny na
mszyce, owady żujące oraz choroby
grzybiczne. Czasami pasożyty tworzą
białawo znaczone tuneliki na
powierzchni liści lubczyka
ogrodowego. Jeśli znajdziemy takie
liście, po prostu należy je oberwać i
zniszczyć.
*
Lubczyk ogrodowy przetrwa
najlepiej zimę pod warstwą śniegu
lub okrycia z liści lub słomy.
 
 
Lubczyk ogrodowy jest rozgrzewającym i
odżywczym ziołem dla układu trawiennego
oraz oddechowego.
Leczy niestrawności,
słaby apetyt, wzdęcia oraz gazy, kolkę,
zapalenie oskrzeli. Zioło to posiada
właściwości moczopędne oraz
przeciwgrzybiczne. Jest często stosowane na
dolegliwości układu moczowego. Lubczyk
ogrodowy pobudza także krwawienia
miesiączkowe oraz łagodzi bóle
menstruacyjne. Jego właściwości
Lubczyk dodaje się do zup, szczególnie tych, które zawierają ziemniaki,
groszek zielony, fasolę oraz soczewicę. Lubczyka ogrodowego używa się
do przyprawiania duszonych mięs, chilli, placków z kurczakiem,
smażonych w oleju warzyw oraz do owoców morza. Liśćmi lubczyka
ogrodowego można natrzeć miskę, w której będziemy podawać sałatę.
Sałata nabierze świeżego, selerowego posmaku. Dodając liście lubczyka
ogrodowego do potraw, zawsze należy dokładnie i drobniutko je pokroić,
gdyż liście tego zioła są dosyć twarde.
rozgrzewające poprawiają słabe krążenie krwi w obrębie organizmu.
 
 
 
 
 
 
Joomla Templates - by Joomlage.com